Mentale klachten & labels

Wat je vandaag laat zien, heeft een geschiedenis

We ontwikkelen allemaal manieren om met onze omgeving en met moeilijke situaties om te gaan. Al vroeg in ons leven leren we hoe we verbinding met anderen behouden en hoe we omgaan met gevoelens en gebeurtenissen die indruk op ons maken.

Als kind heb je behoefte aan veiligheid, liefde en aandacht. Tegelijkertijd wil je jezelf kunnen zijn en je eigen gevoelens en behoeften ervaren. Soms komen die behoeften met elkaar in botsing. Je past je bijvoorbeeld aan, houdt gevoelens voor jezelf of probeert vooral te voldoen aan wat anderen van je verwachten.

In Het verstrooide brein beschrijft Gabor Maté onder andere hoe vroege ervaringen, hechting en de omgeving waarin een kind opgroeit van invloed kunnen zijn op de emotionele ontwikkeling. Een belangrijk thema is de spanning tussen verbinding met anderen en trouw blijven aan jezelf.

Wat ooit een manier was om met je omgeving om te gaan, kan later een gewoonte worden die je belemmert.

Gedrag kan een overlevingsstrategie zijn

Wat je aan de buitenkant laat zien, vertelt niet altijd wat er vanbinnen speelt.

Misschien wil je alles onder controle houden, ben je voortdurend bezig of raak je snel afgeleid. Misschien trek je je terug, vermijd je confrontaties of vind je het moeilijk om je grenzen aan te geven.

Ook boosheid, perfectionisme, pleasen en sterke zelfstandigheid kunnen manieren zijn om met gevoelens en situaties om te gaan.

Het is interessant om te onderzoeken welke functie deze reacties voor jou hebben gehad.

• Ben je jezelf gaan aanpassen om erbij te horen?
• Heb je geleerd om sterk te zijn en niet te laten merken dat iets je raakt?
• Houd je alles onder controle omdat loslaten moeilijk voelt?
• Trek je je terug wanneer iets te dichtbij komt?
• Ben je voortdurend bezig om niet te hoeven voelen wat er vanbinnen speelt?

Een reactie die ooit bescherming bood, hoeft niet voor altijd nodig te blijven. Door te begrijpen waar deze manier van reageren vandaan komt, ontstaat ruimte om er anders mee om te gaan.

De blinde vlek: wat zie je zelf nog niet?

Soms ben je zo gewend geraakt aan een bepaalde manier van reageren dat je niet meer doorhebt wat eronder zit.

Je merkt bijvoorbeeld dat je snel boos wordt, moeilijk hulp vraagt, altijd klaarstaat voor anderen of jezelf voortdurend voorbijloopt. Maar waarom doe je dat eigenlijk? Wat gebeurt er vanbinnen op zo'n moment?

Dat is de blinde vlek: datgene wat je zelf nog niet herkent of waarvan je je niet bewust bent.

Juist situaties waarin je sterk reageert, kunnen iets zichtbaar maken. Een opmerking, een conflict of een gebeurtenis die je onverwacht raakt, kan een aanleiding zijn om stil te staan bij je eigen gevoel en reactie.

Niet om de ander de schuld te geven of jezelf iets te verwijten, maar om te onderzoeken wat er in jou wordt aangeraakt.

Je levensverhaal als ingang

In mijn begeleiding onderzoeken we wat jou heeft gevormd. We kijken naar belangrijke gebeurtenissen uit je leven, ervaringen uit je jeugd en de omgeving waarin je bent opgegroeid.

Ook je familiegeschiedenis kan aanknopingspunten bieden. Zijn er ervaringen of thema's die vaker terugkomen? Herken je bepaalde manieren van omgaan met verdriet, boosheid, angst of verantwoordelijkheid?

We kunnen onder andere stilstaan bij:

• gebeurtenissen die veel indruk op je hebben gemaakt;
• gevoelens waarvoor vroeger weinig ruimte was;
• situaties waarin je jezelf bent gaan aanpassen;
• terugkerende reacties in je leven;
• ervaringen binnen je gezin en familie;
• situaties die je vandaag nog steeds sterk raken.

We onderzoeken mogelijke verbanden zonder vooraf een verklaring vast te leggen. Het gaat om jouw verhaal en wat daarin voor jou herkenbaar wordt.

Van overleven naar meer ruimte voor jezelf

Wanneer je begrijpt waarom je op een bepaalde manier reageert, kun je jezelf ook iets anders gaan toestaan.

Misschien mag je boos zijn, terwijl je dat vroeger niet liet zien. Misschien mag je rustig zijn zonder je schuldig te voelen. Je mag nee zeggen, hulp vragen, grenzen aangeven en rekening houden met je eigen behoeften.

Het gaat er niet om dat je iemand anders moet worden. Het gaat erom dat je meer ruimte krijgt om jezelf te zijn.

Wanneer je oude pijn en onverwerkte ervaringen gaat herkennen en doorvoelen, kunnen je reacties veranderen. Soms verandert daardoor ook het contact met de mensen om je heen. Je hoeft niet meer op dezelfde manier te reageren en situaties kunnen een andere wending krijgen.

Je kunt niet bepalen hoe een ander reageert, maar je kunt wel invloed krijgen op hoe jij met situaties omgaat.

Voorbij het label kijken

Een diagnose kan helpen om bepaalde ervaringen te begrijpen en passende ondersteuning te vinden. Tegelijkertijd ben je meer dan een diagnose.

Ik nodig je uit om ook aandacht te geven aan jouw persoonlijke verhaal. Wat heb je meegemaakt? Welke manieren van omgaan met situaties heb je ontwikkeld? Welke gevoelens en behoeften hebben weinig ruimte gekregen? En wat zou je jezelf vandaag opnieuw mogen toestaan?

In mijn begeleiding staat die persoonlijke zoektocht centraal. Met aandacht, nieuwsgierigheid en zonder oordeel onderzoeken we wat er bij jou speelt.

Deze manier van zelfonderzoek kan een aanvulling zijn op professionele psychologische of psychiatrische begeleiding. Het is geen vervanging voor diagnostiek of behandeling.