Relaties & kinderen

Je partner trekt zich terug, je kind is vaak boos of je loopt steeds tegen bepaald gedrag aan. Misschien maak je je zorgen, raak je geïrriteerd of vraag je je af waarom sommige situaties je zo bezighouden.

Je probeert de ander te begrijpen, iets op te lossen of de situatie te veranderen. Maar wat als je de aandacht eens verlegt van de ander naar jezelf?

Wat wordt er bij jou geraakt door wat de ander laat zien?

De ander als spiegel

Niet alleen partners en kinderen, maar ook familieleden, vrienden, collega's of leidinggevenden kunnen je iets over jezelf laten zien.

Een eigenschap of gevoel bij een ander kan je confronteren met iets wat je zelf moeilijk vindt, niet toestaat of diep hebt weggestopt.

Misschien laat je kind volop boosheid zien, terwijl jij hebt geleerd om altijd lief en rustig te blijven. Of je ergert je eraan dat je partner gemakkelijk nee zegt, terwijl jij juist gewend bent om voor iedereen klaar te staan.

In plaats van je bezig te houden met wat de ander anders zou moeten doen, onderzoek je wat er in jou geraakt wordt. Wat herken je? Wat heb je jezelf misschien nooit toegestaan?

Een persoonlijk voorbeeld

In mijn eigen leven heb ik ervaren hoe verrassend spiegelen kan werken.

Mijn kleindochter van vijftien vroeg ik eens om mijn hondjes uit te laten, omdat ik onverwacht later thuis zou komen. Ze wilde dat niet, omdat ze zich wilde gaan douchen en klaarmaken.

Dat kwam binnen. Ik voelde frustratie. Waarom wilde ze niet even meebewegen? Ik stond toch ook altijd voor anderen klaar?

Ik kon boos op haar worden, maar besloot mezelf een andere vraag te stellen: waarom raakte haar nee mij zo?

Toen zag ik het. Ik had de neiging om mijn eigen bezigheden opzij te zetten zodra iemand hulp nodig had. Ik paste me gemakkelijk aan en zei niet zo vaak nee.

Wat zou er gebeuren als ik mezelf dezelfde vrijheid gaf die ik haar eigenlijk kwalijk nam? Ik mocht ook nee zeggen. Ik hoefde niet altijd klaar te staan. Ik mocht kiezen voor mezelf.

Er viel een kwartje. Ik gaf mezelf toestemming om iets te doen wat ik bij haar zo moeilijk vond.

Ik hoefde mijn kleindochter nergens op aan te spreken. Zij had mij iets laten zien over mezelf.

Wat mag jij jezelf weer toestaan?

Achter een sterke reactie op iemand anders kan iets schuilgaan wat je zelf niet of nauwelijks laat zien. Misschien heb je ooit geleerd bepaalde gevoelens of eigenschappen te verbergen om erbij te horen, geen gedoe te veroorzaken of anderen niet teleur te stellen.

Bij het onderzoeken van spiegels kijken we bijvoorbeeld naar:

• Wat je precies raakt in het contact met de ander.
• Welke gevoelens of eigenschappen je bij jezelf herkent of juist afwijst.
• Wat je jezelf niet of nauwelijks toestaat.
• Welke ervaringen uit je jeugd hiermee verbonden kunnen zijn.
• Welke oude pijn of onverwerkte ervaringen nog aandacht vragen.

Je levensverhaal, je gezin van herkomst en gebeurtenissen uit verschillende levensfasen kunnen daarbij waardevolle aanknopingspunten bieden.

Het gaat niet om schuld, verwijten of het aanwijzen van een oorzaak bij een ander. Je onderzoekt wat er in jou leeft en wat je daarin mag erkennen en toelaten.

Dit betekent overigens niet dat jij verantwoordelijk bent voor het gedrag of de problemen van een ander. 

Als jij verandert, kan de ander mee veranderen

Hier wordt spiegelen bijzonder interessant. Wanneer jij met jezelf aan de slag gaat, kan er ook iets veranderen in het contact met de ander.

Stel dat je kind vaak boos is en jij hebt zelf geleerd om je boosheid in te houden. Je bent lief, past je aan en wilt de harmonie bewaren. Wat gebeurt er als je jezelf toestaat om ook boos te zijn? Om voor jezelf op te komen en duidelijk te laten merken wat je wel en niet wilt?

Of je neemt steeds alles op je, terwijl je je ergert aan een partner die weinig initiatief toont. Misschien ontdek je dat je jezelf nooit de ruimte hebt gegeven om iets te laten liggen en de verantwoordelijkheid bij een ander te laten.

Door oude pijn en open wonden aandacht te geven, gevoelens te erkennen en eigenschappen die je hebt weggestopt weer toe te laten, kan er van binnen iets verschuiven.

Je hebt geen invloed op de ander, maar wel op jezelf. En juist daar ligt de mogelijkheid tot verandering.

Het bijzondere is dat de ander soms als vanzelf anders op je gaat reageren. Situaties die voorheen steeds spanning opleverden, kunnen een heel andere wending krijgen. De ander hoeft jou dan niet meer op dezelfde manier iets te laten zien.

Je verandert de ander niet. Je verandert iets in jezelf. En dat kan een wereld van verschil maken in het contact met elkaar.